Drie stadhuizen, drie bijzondere daken
Een eeuwenoud leidak restaureren en tegelijkertijd de zoldervloer isoleren, ruim vijfduizend vierkante meter stadsnatuur toevoegen of zonnewarmte oogsten voor gebruik in de winter. In Gouda, Den Haag en Eindhoven wordt het dak van het
stadhuis op drie totaal verschillende manieren aangepakt. Daarbij speelt ook de beheersing van warmte een opvallende rol. De projecten laten zien hoe breed de verduurzaming van bestaande daken inmiddels is: van isoleren en het beperken van opwarming tot het juist benutten van zonnewarmte.
DEN HAAG: 5.200 M² GROEN BOVEN HET IJSPALEIS
Na ruim dertig jaar was de dakbedekking van het Haagse stadhuis aan vervanging toe. De gemeente besloot het noodzakelijke onderhoud te combineren met een forse verduurzamingsslag. Verspreid over het stadhuis, de Centrale Bibliotheek en het Forumgebouw wordt in totaal 5.200 m² groen dak aangelegd. Daarnaast worden extra isolatie en zonnepanelen aangebracht. De werkzaamheden zijn in maart 2026 gestart en worden uitgevoerd door Erdo. Het project wordt gefaseerd uitgevoerd en loopt volgens de huidige planning tot december 2026. Het dak krijgt daarbij ook een thermische functie. Naast nieuwe dakbedekking en groen worden extra isolatie en zonnepanelen aangebracht. De vegetatie
helpt bovendien de opwarming van het dak te beperken. Planten nemen minder warmte op dan een kaal dakoppervlak en zorgen door verdamping voor verkoeling. Juist midden in de versteende binnenstad gebruikt Den Haag het dak daarmee ook als middel tegen hittestress. Op het dak tussen het stadhuis en het Forumgebouw komt daarom een klein stuk stadsnatuur. Naast beplanting worden er een voederschaal, waterschaal, zandschaal en insectenhotel aangebracht. Omdat dit gedeelte vanuit de gebouwen goed zichtbaar is, krijgt het groene dak ook een voorbeeldfunctie. De gemeente wil ermee laten zien wat vergroening van de vele nog onbenutte stadsdaken kan opleveren. Het opvallende witte gebouw van architect Richard Meier, bijgenaamd het IJspaleis, krijgt zo ruim dertig jaar na de opening een dak dat veel meer functies vervult dan het gebouw drooghouden.
GOUDA: NIEUWE LEIEN OP EEN MIDDELEEUWSE KAP
Het gotische stadhuis midden op de Markt in Gouda dateert uit de vijftiende eeuw. Hier draait het dakproject niet om het toevoegen van zoveel mogelijk nieuwe functies, maar allereerst om het zorgvuldig behouden van wat er al eeuwen staat.
Het stadhuis ondergaat sinds 2025 een omvangrijke restauratie en herbestemming. Sinds januari 2026 wordt ook aan de buitenzijde gewerkt. Op het dak worden nieuwe leien aangebracht en tegelijkertijd wordt de historische houten dakconstructie hersteld. Bij dit monument wordt anders met isolatie omgegaan. Niet het historische leidak, maar de zoldervloeren worden voorzien van natuurlijke houtvezelisolatie. Zo kan de monumentale houten kap zoveel mogelijk in
zijn oorspronkelijke vorm behouden blijven, terwijl de thermische schil wel wordt verbeterd. Voor verwarming én koeling krijgt het gebouw daarnaast een WKO-systeem. De bronnen daarvoor reiken tot circa 200 meter diepte. De werkzaamheden maken deel uit van een restauratie die tot 2027 duurt. Restauratiebouwbedrijf Nico de Bont voert de grootschalige herbestemming en restauratie uit, met Van Hoogevest Architecten als architect.
EINDHOVEN: ELEKTRICITEIT ÉN WARMTE VAN HET DAK
Eindhoven zet het dak van het stadhuis in als technische installatie. Het nieuwe energiedak werd op 15 januari 2026 officieel in gebruik genomen en combineert groen met 332 PVT-panelen. Anders dan gewone zonnepanelen produceren deze panelen niet alleen elektriciteit, maar winnen ze ook warmte. De warmte wordt gebruikt voor het stadhuis en moet in de toekomst ook ten goede komen aan andere gebouwen rond het Stadhuisplein. In de zomer wordt warmte via een WKO-systeem in de bodem opgeslagen om deze in de winter voor verwarming te benutten. Het dak wordt zo onderdeel van het grotere Smart Thermisch Grid waarmee gebouwen in het gebied warmte en koude kunnen uitwisselen. Tussen de panelen ligt 556 m² groen dak, bestaande uit verschillende soorten sedum en wilde bloemen. Ook zijn nestvoorzieningen aangebracht voor gierzwaluwen en vleermuizen. Het groen vergroot de regenwaterbuffer op het dak met 4,65 m³. De beoogde energieopbrengst bedraagt 119 MWh per jaar en de gemeente verwacht jaarlijks circa 60 ton CO₂ te besparen. Het energielabel van het stadhuis verbetert van A++ naar A++++. De totale bouwkosten bedragen circa 1,7 miljoen euro, waarvan ongeveer 30 procent via DUMAVA-subsidie wordt gefinancierd. Omdat het stadhuis sinds 2023 een gemeentelijk
monument is, kon de techniek niet zomaar over het dak worden verspreid. De PVT-panelen zijn op afstand van de dakrand geplaatst en gegroepeerd in overzichtelijke vlakken. Ook blijft de begroeiing relatief laag. Zo blijven belangrijke zichtlijnen en karakteristieke onderdelen zoals de koepel van de raadzaal en het carillon zichtbaar. Waar Den Haag de zonnewarmte op het dak mede probeert te temperen, wordt die in Eindhoven juist geoogst. De PVT-panelen produceren elektriciteit én warmte. Die warmte wordt via het WKOsysteem opgeslagen en kan in de winter weer voor gebouwverwarming worden ingezet. Tussen de panelen ligt 556 m² sedum en wilde bloemen. Het dak combineert daarmee vegetatie, waterberging en
energieproductie.