Klopt het nog? (deel 3)
Column Harry Tweehuysen
De meeste mensen kiezen bewust voor dit werk. Ze willen iets maken, samenwerken en aan het einde van de dag zien wat ze hebben gedaan. Dat geeft voldoening en vaak ook plezier. Maar het werk blijft niet hetzelfde. De druk wordt hoger, planningen worden strakker en er wordt steeds meer gevraagd. En voor je het weet, klopt het werk niet meer helemaal zoals eerst. En dan is er eigenlijk maar één belangrijke vraag: Klopt het nog? Niet op papier, maar in de praktijk. Hoe het werk voelt. Als het goed loopt, merk je dat meteen. Mensen weten wat ze moeten doen, hebben de juiste spullen en kunnen hun werk gewoon goed uitvoeren. De samenwerking loopt soepel en mensen letten op elkaar. Veilig werken gaat dan bijna vanzelf. Maar als die balans weg is, verandert er iets. Mensen gaan sneller werken, nemen minder tijd en maken andere keuzes. Zeker bij het werken op hoogte zie je dat snel. Even iets sneller doen, even iets makkelijker aanpakken. Kleine keuzes, maar met grote risico’s. Dat doen mensen niet expres. Het gebeurt omdat het werk zo voelt. Als de druk hoog is en het werk niet lekker loopt, gaan mensen oplossingen zoeken. En die zijn niet altijd veilig. Je merkt dat vaak aan kleine signalen. Iemand zegt minder, trekt zich wat terug of reageert kortaf. Samenwerken gaat stroever of er ontstaan irritaties. Dat zijn geen toevallige dingen. Dat zijn signalen dat er iets niet klopt in het werk. En juist dan moet je opletten. In een team waar mensen zich veilig voelen, zeggen ze sneller waar het op staat. Dan hoor je eerder dat iets niet handig is of anders moet. Maar als die openheid er niet is, blijven problemen onder de radar. En dan worden risico’s groter. Daar ligt jouw rol als leidinggevende. Niet alleen sturen op het werk, maar kijken naar de mensen. Door het gesprek aan te gaan en echt te luisteren. Niet alleen vragen of het werk lukt, maar ook hoe het gaat. Hoe loopt het werk nu echt? Wat maakt het lastig? Wat kan beter? Door samen naar het werk te kijken, kom je erachter waar het schuurt. En nog belangrijker: je kunt samen oplossingen bedenken. Dat noemen we ook wel samen het werk organiseren. Niet alles van bovenaf bepalen, maar gebruik maken van de kennis van de mensen die het werk doen. Zij weten precies wat wel en niet werkt. Als je dat goed doet, zie je meteen verschil. Mensen voelen zich serieuzer genomen, denken mee en nemen meer verantwoordelijkheid. De samenwerking wordt beter en problemen worden eerder opgelost. En dat zie je terug in veiligheid. Want iemand die lekker in zijn werk zit, let beter op. Hij denkt vooruit, werkt rustiger en spreekt anderen aan als iets niet goed gaat. Daarmee helpt hij niet alleen zichzelf, maar ook zijn collega’s. Uiteindelijk is veiligheid geen losse regel. Het komt voort uit werk dat klopt. Als het werk goed is ingericht, de druk haalbaar is en mensen zich gehoord voelen, volgt veiligheid vanzelf. En daarom is het goed om jezelf regelmatig die ene vraag te stellen: Klopt het nog? Want als het antwoord nee is, dan weet je dat je iets moet doen.